Hyaluronzuur is een lichaamseigen stof die van nature voorkomt in gewrichten. Het is een belangrijk onderdeel van het gewrichtsvocht en zorgt ervoor dat gewrichten soepel kunnen bewegen. Bij slijtage van het gewricht (artrose) neemt de hoeveelheid en kwaliteit van hyaluronzuur af. Een behandeling met hyaluronzuur bestaat uit een injectie in het gewricht om het gewrichtsvocht aan te vullen.
Het hyaluronzuur dat voor injecties wordt gebruikt, wordt niet uit mensen en meestal ook niet uit dierlijk materiaal gehaald. Tegenwoordig wordt het meestal gemaakt via een biologisch productieproces.
Hyaluronzuur is een lange keten van suikermoleculen die veel water kan vasthouden. Daardoor werkt het als een soort smeermiddel en schokdemper in het gewricht.
Het hyaluronzuur dat voor injecties wordt gebruikt:
• wordt meestal gemaakt via een biologisch productieproces met bacteriën
• is sterk gezuiverd voordat het gebruikt wordt
• lijkt op het hyaluronzuur dat van nature in het lichaam voorkomt
Het wordt dus niet uit mensen gehaald en meestal ook niet meer uit dierlijk materiaal.
Na de injectie in bijvoorbeeld in het gewricht, mengt het hyaluronzuur zich met het gewrichtsvocht.
Dit kan helpen om:
• het gewricht soepeler te laten bewegen
• wrijving in het gewricht te verminderen
• het gewrichtsvocht weer dikker en beter smeerbaar te maken
• de ontsteking in het gewricht te verminderen
Hierdoor kan de pijn afnemen en kan bewegen makkelijker worden.Het hyaluronzuur herstelt het beschadigde kraakbeen niet.
• Meestal weinig bijwerkingen
• Kan pijn en stijfheid verminderen
• Behandeling is lokaal en relatief eenvoudig
• Kan herhaald worden indien nodig
• Het effect is vaak tijdelijk
• Soms zijn meerdere injecties nodig
• Bij ernstige artrose is het effect vaak beperkt
Hieronder vindt u een overzicht van artrose (slijtage) van verschillende gewrichten en de effectiviteit van hyaluronzuur hierop. De gegevens zijn gebaseerd op internationaal gepubliceerde wetenschappelijke data.
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs om het gebruik van hyaluronzuur toe te passen bij knie artrose.
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs om het gebruik van hyaluronzuur toe te passen bij schouder artrose.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Er zijn geen studies die goed onderzoek hebben gedaan naar de werkzaamheid.
Wetenschappelijke studies laten zien dat er waarschijnlijk geen toegevoegde waarde is van hyaluronzuur als behandeling van heup artrose.
Let op: het gaat hier om aandoeningen die behandeld en onderzocht zijn in goed uitgevoerde wetenschappelijke studies. Als dit nog niet het geval is, betekent het niet dat een behandeling niet kan werken. Daarnaast gaan uitkomsten van studies over gemiddelde, het kan dus best betekenen dat een behandeling bij u niet werkt, ondanks dat studies laten zien dat het wel effectief is. Andersom kan natuurlijk ook wanneer wetenschappelijke studies laten zien dat het niet effectief is, terwijl het voor u als individu wel kan werken.
Hieronder vindt u de belangrijkste inzichten rondom het gebruik van hyaluronzuur bij knie artrose:
• Meerdere goede studies tonen aan dat injecties met hyaluronzuur pijn verminderen en de functie van het gewricht verbeteren. Het effect is gemiddeld en er zijn meestal weinig bijwerkingen en zonder schade aan het gewricht.
• De verbetering begint vaak na enkele weken, is het sterkst na 2 tot 3 maanden en kan gemiddeld tot ongeveer 6 maanden aanhouden.
• In vergelijking met corticosteroïden werkt hyaluronzuur minder snel, maar op de langere termijn (na 6 maanden) houdt het effect vaak beter aan.
• Gevorderde artrose reageert minder goed op hyaluronzuur.
• Hyaluronzuur in combinatie met plaatjes rijk plasma lijkt beter te werken dan hyaluronzuur alleen.
Niet elk hyaluronzuur is hetzelfde. Er bestaan verschillende soorten hyaluronzuur die van elkaar kunnen verschillen in opbouw en sterkte. Sommige hyaluronzuurproducten hebben een laag moleculair gewicht en andere een hoog moleculair gewicht. Daarnaast kan hyaluronzuur meer of minder gecrosslinked zijn. Dat betekent dat de moleculen sterker met elkaar verbonden zijn. Hoe hoger het moleculair gewicht en hoe sterker het hyaluronzuur is gecrosslinked, hoe langzamer het lichaam het afbreekt. Hierdoor blijft het hyaluronzuur langer in het gewricht aanwezig.
Dit betekent dat:
• hyaluronzuur met een hoog moleculair gewicht vaak langer effect heeft
• hyaluronzuur met een laag moleculair gewicht meestal korter werkt
Daarnaast kunnen herhaalinjecties het effect van hyaluronzuur versterken. Bij sommige mensen houdt het positieve effect zelfs langer aan dan de periode waarin het hyaluronzuur zelf in het lichaam aanwezig is. Dit komt mogelijk doordat het gewricht zich beter kan herstellen en rustiger wordt.
1. Cooper et al. Use of intraarticular hyaluronic acid in the management of knee osteoarthritis in clinical practice. Sept 2017. Arthritis Care & Research.
2. Wang et al.Therapeutic effects of hyaluronic acid on osteoarthritis of the knee: A meta-analysis of randomized controlled trials. March 2004. The Journal of Bone & Joint Surgery.
3. Chavda et al. Role and effectiveness of intra-articular injection of hyaluronic acid in the treatment of knee osteoarthritis: A systematic review. April 2022. Cureus.
4. Cao et al. Quantitative analysis of the efficacy and associated factors of intra-articular hyaluronic acid with respect to osteoarthritis symptoms: A systematic review of randomized trials and model-based meta-analysis. June 2025. Osteoarthritis and Cartilage.
5. He et al. Efficacy and safety of intraarticular hyaluronic acid and corticosteroid for knee osteoarthritis: A meta-analysis. March 2017. International Journal of Surgery.
6. Migliorini et al. Comparison of different molecular weights of intra-articular hyaluronic acid injections for knee osteoarthritis: A level I Bayesian network meta-analysis. January 2025. Biomedicines.
Hieronder vindt u de belangrijkste inzichten rondom het gebruik van hyaluronzuur bij CMC1 artrose:
• Uit verschillende onderzoeken lijkt dat injecties met hyaluronzuur pijn kunnen verminderen en de handfunctie kunnen verbeteren. Dit effect kan ongeveer 3 tot 6 maanden aanhouden, maar het effect is over het algemeen beperkt.
• Hyaluronzuur werkt meestal langzamer dan corticosteroïden, maar het effect houdt vaak langer aan.
• Hyaluronzuur kan veilig worden toegepast met weinig bijwerkingen.
1. Spaans et al. Conservative treatment of thumb base osteoarthritis: a systematic review. January 2015. Journal of Hand Surgery American.
2. Thakker et al. Comparison between intra-articular injections of corticosteroids, hyaluronic acid, PRP and placebo for thumb base osteoarthritis: A frequentist network meta-analysis. June 2023. Journal of Orthopaedics.
3. Koh et al. Ultrasound-guided intra-articular injeciton of hyaluronic acid and ketorolac for osteoarthritis of the carpometacarpal joint of the thumb. April 2019. Medicine.
Hieronder vindt u de belangrijkste inzichten rondom het gebruik van hyaluronzuur bij schouder artrose:
• Hyaluronzuur kan de pijn verminderen en de functie verbeteren tot minstens 6 maanden, vergeleken met de situatie voor de behandeling of in vergelijking met corticosteroïdinjecties en met alleen fysiotherapie.
• Daarnaast is de pijn vermindering en functie verbetering van de schouder na fysiotherapie beter als er ook hyaluronzuur wordt toegepast in vergelijking met alleen fysiotherapie.
• Hyaluronzuur kan veilig worden toegepast met weinig bijwerkingen.
1. Familiari et al. Efficacy of intra-articular injections of hyaluronic acid in patients with glenohumeral joint osteoarthritis: A systematic review and meta-analysis. June 2023. Journal of Orthopaedic Research.
2. Kwon et al. Sodium hyaluronate for the treatment of chronic shoulder pain associated with glenohumeral osteoarthritis: a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled trial. May 2013. Schoulder.
3. Honvo et al. Safety of intra-articular hyaluronic acid injections in osteoarthritis: outcomes of a systematic review and meta-analysis. 2019. Drugs & Aging.
Hieronder vindt u de belangrijkste inzichten rondom het gebruik van hyaluronzuur bij heup artrose:
• Bij heupartrose laten onderzoeken zien dat injecties met hyaluronzuur meestal geen duidelijke verbetering geven ten opzichte van placebo-injecties (nepbehandeling).
• Hyaluronzuur kan wel veilig worden toegepast met weinig bijwerkingen.
1. Gazendam et al. Intra- articular saline injection is as effective as corticosteroids, platelet- rich plasma and hyaluronic acid for hip osteoarthritis pain: a systematic review and network meta- analysis of randomised controlled trials. Aug 2020. British Journal of Sports Medicine.
2. Wu et al. Efficacy of intra-articular hyaluronic acid injections in hip osteoarthritis: a meta-analysis of randomized controlled trials. September 2017. Oncotarget.
3. Long et al. Safety and efficacy of a single intra-articular injection of hyaluronic acid in osteoarthritis of the hip: a case series of 87 patients. Sept 2021. BMC Musculoskeletal disorders.
Hieronder vindt u de belangrijkste inzichten rondom het gebruik van hyaluronzuur bij enkel artrose:
• Er zijn onderzoeken die laten zien dat hyaluronzuur kan helpen bij pijn en functie, maar er zijn ook studies die geen effect laten zien.
• Door deze wisselende resultaten is het effect van hyaluronzuur nog niet eenduidig wetenschappelijk bewezen.
• In de studies waarin wel een effect wordt gevonden, is dit effect meestal beperkt van grootte.
• Hyaluronzuur kan wel veilig worden toegepast met weinig bijwerkingen
1. Chang et al. Effectiveness of intra-articular hyaluronic acid for ankle osteoarthritis treatment: A systematic review and meta-analysis. May 2013. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation.
2. Paget et al. What Is the E cacy of Intra-articular Injections in the Treatment of Ankle Osteoarthritis? A Systematic Review. April 2023. Clinical Orthopedic Related Research.
3. Witteveen et al. Hyaluronic acid and other conservative treatment options for osteoarthritis of the ankle (review). 2015. Cochrane Database of Systematic Reviews.
Er zijn onvoldoende studies gedaan naar het effect van hyaluronzuur op de overige gewrichtsslijtage indicaties waardoor hier onvoldoende informatie over beschikbaar is. Er kan daardoor geen uitspraak gedaan worden over de effectiviteit van hyaluronzuur.
