Artrose

Artrose is een aandoening van de gewrichten. Het wordt ook wel slijtage van het gewricht genoemd, maar de slijtage is niet het enige waar het om draait. Er vinden namelijk allerlei veranderingen plaats van structuren in en rondom het gewricht.

Veranderingen die plaatsvinden in en rondom het gewricht:

  • Kraakbeen wordt dunner of verdwijnt
  • Bot onder het kraakbeen verandert van vorm en er kan schade ontstaan met ophoping van vocht (oedeem). Daarbij kan het zijn dat er extra bot wordt aangemaakt op het moment dat er bot-bot contact is (het kraakbeen is dan verdwenen op sommige plekken).
  • Het gewrichtskapsel wordt stijf
  • Er kan een ontsteking ontstaan in het gewricht: dat heet synovitis. Synovitis is een ontsteking van het synovium. Het synovium is de binnenbekleding van het gewricht. Dit kan leiden tot extra vocht in het gewricht (hydrops).

Veel mensen denken dat met name het verdwijnen van het kraakbeen zorgt voor pijn. Het verdwijnen van het kraakbeen draagt bij aan de pijnbeleving, maar andere structuren spelen ook een grote rol in het ontstaan van pijn:

  • Synovitis: een ontsteking van de binnenbekleding van het gewricht. Hierdoor kan zwelling, warmte en stijfheid ontstaan
  • Overbelasting van het bot onder het kraakbeen
  • Stijfheid van het gewrichtskapsel
  • Spieren en pezen rond het gewricht die meedoen aan de pijn

De pijn is vaak erger bij bewegen of belasten, en wordt beter in rust. Soms is het gewricht ook dik, warm of stijf, vooral in de ochtend of na langdurig rust nemen. Artrose kan ontstaan in verschillende gewrichten en kan per gewricht verschillende klachten geven. Hieronder is een overzicht van de meest voorkomende gewrichten waar artrose kan ontstaan en de bijbehorende klachten.

Gewrichten & klachten

  • Pijn aan de onderzijde van de duim, bij de overgang naar de pols
  • Moeite met knijpen, potten openen of sleutels draaien
  • Krachtverlies van de duim
  • Soms is een bobbel zichtbaar ter plaatsen van het gewricht of heeft u last van instabiliteit
  • Pijn bij lang staan of lopen
  • Stijfheid welke met name optreedt in de ochtend of na rust
  • Moeite met omhoog of omlaag bewegen van de voet
  • Soms zwelling rond het gewricht, dit wordt met name gezien na belasting.
  • Pijn bij traplopen, lang lopen of hurken
  • Een zwaar, vermoeid gevoel in de knie
  • Zwelling door synovitis (ontsteking van de binnenbekleding van het gewricht)
  • Soms een knappend geluid of het gevoel dat de knie “blokkeert”
  • Instabiliteit of door de knie zakken
  • Pijn bij omhoog reiken, aankleden of iets uit een kast pakken
  • Geleidelijk stijver worden van het gewricht
  • Moeite met liggen op de schouder
  • Soms uitstralende pijn naar de bovenarm
  • Minder vaak voorkomend, maar kan leiden tot pijn bij strekken of buigen van de arm
  • Moeite met tillen of duwen
  • Soms kan de elleboog blokkeren of klikken
  • Stijfheid van het gewricht kan ontstaan
  • Pijn in de lies die soms kan uitstralen naar de bil of het bovenbeen
  • Moeite met lopen, traplopen of opstaan uit een stoel
  • Stijfheid bij opstaan in de ochtend of na lang zitten
  • Soms een klik of krakend gevoel in het gewricht
  • Pijn bij draaien, buigen of strekken van de pols
  • Moeite met duwen, knijpen, tillen
  • Stijfheid en zwelling van de pols
  • Soms hoorbaar kraken of knarsen
  • Krachtverlies of gevoel dat de pols “instabiel” is

Artrose in de rug kan op verschillende plekken voorkomen, maar de twee meest voorkomende gewrichten zijn het SI (sacroiliacaal) gewricht en de facet gewrichten. Het SI gewricht is het gewricht tussen het heiligbeen (onderkant van de wervelkolom) en het bekken. De facetgewrichten zijn de kleine gewrichten aan de achterzijde van de wervelkolom die ervoor zorgen dat je goed kan buigen, draaien en strekken.

Klachten bij SI-artrose:

  • Pijn onderin de rug of naast het stuitje
  • Pijn die kan uitstralen naar de bil of bovenbeen
  • Soms voelt het als een diepe, zeurende pijn
  • Verergering bij lang zitten, opstaan, traplopen of omrollen in bed
  • Vaak aan één kant, maar soms ook dubbelzijdig

Klachten bij facetartrose:

  • Lage rugpijn of nekpijn, afhankelijk van locatie
  • Pijn erger bij achterover buigen of draaien
  • Stijfheid in de ochtend of na zitten
  • Soms uitstraling naar bil of schouderbladen, maar niet voorbij de knie of elleboog
  • Geen doof gevoel of tintelingen (dat hoort eerder bij zenuwbeknelling)